حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ ثَابِتٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الصَّبْرُ عِنْدَ الصَّدْمَةِ الأُولَى ".
Enes r.a., Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den şunu rivayet etmiştir: "Sabır, musibetin darbesi ile ilk karşılaşıldığmdadır." AÇIKLAMA: Allah'ın bağışlama ve rahmetini vaad ettiği sabır, musibetle ilk karşılaşılan anda gösterilen sabırdır. Ömer'in sözünün bu başlığa uygunluğu da buradan anlaşılmaktadır. Ömer'in sözündeki "birbirine denk" olan şeylerden kasıt "bağışlama ile rahmet'tir. İlave ise doğru yoldur. Ömer r.a. bu sözü ile şunu haber vermiş olmaktadır: Başına bir musibet gelen mu'min, Allah'ın emrine teslim olarak "İnna Lillahi ve İnna ileyhi raciun = biz Allah'tan geldik, sonunda yine O'na döndürüleceğiz" der ise onun için üç hayır yazılır: Allah'ın bağışlaması, rahmeti ve doğru yola iletmesi. Ayette "Sabır ve namazla Allah'tan yardım isteyin" dedikten sonra, "Bu (namazla yardım dilemek), huşu sahiplerinden başkasına zor gelir" buyurulmuş, önce sabır ve namaz zikredildiği halde ikinci bölümde yalnızca namaz zikredilmiştir. Çünkü ayetteki sabırdan kasıt oruçtur. Oruç ise terk türünde bir ibadettir. Ölüye sabretmek de sızlanmayı (sabırsızlanmayı) terk etmektir. Namaz ise sözler ve fiillerden oluşmaktadır. İşte bundan dolayı namaz huşu sahiplerinden başkasına ağır gelir. Bunun sırlarından biri de şudur: Namaz sabra yardımcı olur. Çünkü namazda yer alan zikir, dua, Allah'a boyun eğme gibi fiillerin tümü; baş olma sevdası, emirlere ve yasaklara uymama gibi kötülüklere zıttır. Buharî bu ayeti konu başlığına koymakla şuna işaret etmektedir: İbn Abbas'a kardeşi Kusem'in ölüm haberi yolculukta iken ulaştı. Bunun üzerine "İnna lillahi ve inna ileyhi raciun" dedi. Yolun kenarına geçti. Devesini çöktürerek iki rek'at namaz kıldı. Namazda uzunca oturdu. Namazını bitirdikten sonra "Sabır ve namazla Allah'tan yardım isteyin" ayetini okuyarak kalktı. Taberî bunu tefsirinde hasen bir senetle rivayet etmiştir. Huzeyfe şöyle demiştir: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) önemli bir olay (kendisini üzecek bir durumla) karşılaştığında derhal namaza dururdu. Bunu da Ebu Davud hasen bir senetle rivayet etmiştir. Taberî şöyle demiştir: Sabır, nefsi sevdiği şeylerden uzak tutmak, arzularına uygun şeylerden alıkoymaktır. Sızlanıp durmayan kimseye, kendisini tuttuğu için "sabırlı" denilmiştir. Oruç tutan kişi kendini yemek ve içmekten koruduğu için Ramazan'a "sabır ayı" denilmiştir.
Narrated Anas:The Prophet (ﷺ) said, "The real patience is at the first stroke of a calamity