حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ انْهَزَمَ النَّاسُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ وَلَقَدْ رَأَيْتُ عَائِشَةَ بِنْتَ أَبِي بَكْرٍ وَأُمَّ سُلَيْمٍ وَإِنَّهُمَا لَمُشَمِّرَتَانِ أَرَى خَدَمَ سُوقِهِمَا، تَنْقُزَانِ الْقِرَبَ ـ وَقَالَ غَيْرُهُ تَنْقُلاَنِ الْقِرَبَ ـ عَلَى مُتُونِهِمَا، ثُمَّ تُفْرِغَانِهِ فِي أَفْوَاهِ الْقَوْمِ، ثُمَّ تَرْجِعَانِ فَتَمْلآنِهَا، ثُمَّ تَجِيئَانِ فَتُفْرِغَانِهَا فِي أَفْوَاهِ الْقَوْمِ.
Enes İbn Malik'in şöyle dediği nakledilmiştir: "Uhud savaşında Müslümanlar bozguna uğramış ve Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in yanından uzaklaşıp dağılmışlardı. Ben Aişe r.anha ile Ümmü Süleym'i gördüm. Eteklerini toplamışlardı ve ayak bileklerindeki halhallar görünüyordu. Onlar seke seke omuzlarında kırbalarla su taşıyorlar ve mücahitlere su içiriyorlardı. Sonra dönüyor, kırbalarını doldurup tekrar mücahitlere su veriyorlardı. " Tekrar: 2902, 3811, 4064 AÇIKLAMA: İmam Müslim'in Abdullah İbn Abbas'tan naklettiği bir rivayette kadınların savaşa katılıp yaralıları tedavi ettikleri anlatılmaktadır. Abdürrezzak'ın Ma'mer yoluyla Zühri’den naklettiği mürsel bir hadiste Zührı şöyle demiştir: "Kadınlar Resul-i Ekrem (s.a.v.) ile birlikte savaşlara katılır ve mücahitlere su taşımak, yaralıları tedavi etmek gibi görevleri yerine getirirlerdi." Ebu Davud'un naklettiği bir rivayet kadınların Huneyn savaşında Resulullah (s.a.v.) ile birlikte bulunduklarını anlatmaktadır: "Hz. Nebi Efendimiz (s.a.v.) kadınlara niçin savaş meydanına geldiklerini sordu. Onlar da: "Biz de savaşa çıktık ki cephe gerisinde yün eğirip elbiseleri dikelim, Allah yolunda mücahitlere yardımcı olalım, yaralıları tedavi edelim, onlara ok hazırlayıp verelim ve yemek yapalım" diye cevap vermişlerdir." Ben kadınlarla ilgili rivayetler içinde onların fiili mücadeleye ve savaşa giriştiklerine dair açık bir ifadeye rastlamadım. Zaten bu yüzden İbnü'l-Müneyyir şu açıklamayı yapmıştır: "İmam Buhari, başlıkta kadınların erkeklerle birlikte savaşması ifadesini kullandığı halde rivayetlerde bunu anlatan bir açıklamaya yer vermemiştir. Dolayısıyla kullandığı başlıkla ilgili olarak şu ihtimaııer söz konusu olabilir: 1. İmam Buharı, kadınların savaşçılara yardımcı olmalarını bizzat savaşmaları gibi değerlendirmiştir. 2. Kadınların cephe gerisinde yaralıları tedavi etmek, su taşımak gibi görevleri görürken aynı zamanda kendilerini müdafaa etmek durumunda kaldıklarına işarette bulunmuştur." İmam Müslim’in Enes'ten naklettiği bir rivayete göre Ümmü Süleym Huneyn savaşı sırasında eline bir hançer almış ve şöyle demiştir: "Ben bu hançeri böyle zamanlar için edindim. Hele müşriklerden birisi bana yaklaşsın bakalım, Allah’ın izniyle bununla adamın karnını deşerim!" İmam Buhari’nin kuııandığı bu başlık için şöyle bir ihtimal de akla gelmektedir: "Bu kadınlar her ne kadar savaş meydanına gelmiş olsalar da bilfiil savaşmamışlardır. Buna göre başlıkta geçen "Kadınların erkeklerle birlikte savaşması" ifadesinin sonuna "Caiz midir?" sorusunu eklememiz veya bu ifadeyi "Eğer kadınlar erkeklerle birlikte savaşa çıkarsa yukarıda anlatılan yaralıların tedavisi, mücahitlere su taşınması gibi cephe gerisi görevleri ile yetinmeleri gerekir" şeklinde anlamamız gerekir.
Narrated Anas:On the day (of the battle) of Uhud when (some) people retreated and left the Prophet, I saw `Aisha bint Abu Bakr and Um Sulaim, with their robes tucked up so that the bangles around their ankles were visible hurrying with their water skins (in another narration it is said, "carrying the water skins on their backs"). Then they would pour the water in the mouths of the people, and return to fill the water skins again and come back again to pour water in the mouths of the people