حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ الصَّعْبِ بْنِ جَثَّامَةَ اللَّيْثِيِّ، أَنَّهُ أَهْدَى لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِمَارًا وَحْشِيًّا، وَهْوَ بِالأَبْوَاءِ أَوْ بِوَدَّانَ فَرَدَّهُ عَلَيْهِ، فَلَمَّا رَأَى مَا فِي وَجْهِهِ قَالَ " إِنَّا لَمْ نَرُدَّهُ عَلَيْكَ إِلاَّ أَنَّا حُرُمٌ ".
Sa'b İbn Cessame el-Leysî, Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem Ebva'da iken kendisine vahşî bir eşek/zebra hediye etti. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem bunu geri verdi. Sa'b'ın yüzündeki hoşnutsuzluğu sezince ona şöyle buyurdu: "Biz yalnızca ihramlı olduğumuz için bunu sana geri verdik". Tekrar: 2596, 2573 AÇIKLAMA: İhramlı Kişinin Avdan Yemesi Konusunda Görüşler [1. Mutlak olarak haramdır] İhramlı olan kişinin av hayvanından yemesini mutlak olarak haram görenler bu hadisi delil getirmişlerdir. Çünkü Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem gerekçe olarak ihramlı olmasını zikretmekle yetinmiştir. Bu, yasaklığın tek sebebinin bu olduğunu gösterir. Hz. Ali, İbn Ömer, Leys, Sevrî ve İshak, yukarıdaki hadis sebebiyle bu görüşü tercih etmişlerdir. Ayrıca Ebu Davud ve diğer imamların Hz. Ali'den rivayet ettiği şu hadis de buna delil gösterilmiştir: Hz. Ali şöyle sordu "Biliyor musunuz ki bir adam Resulullah'a s.a.v. ihramlı iken bir zebra hediye etti de o bunu yemekten kaçındı?", oradakiler "evet" dediler. Ancak ilk olarak anlaşılan bu anlam şu hadislerle çelişmektedir: a- Müslim'in Talha'dan rivayet ettiği şu hadis: Talha'ya, ihramlı iken kuş eti hediye edildi. O yemekten geri durdu ve "Resulullah s.a.v. ile birlikte iken yemiştik" dedi. b- Bu konuda zikredilen Ebu Katade hadisi, c- Umeyr İbn Seleme'den rivayet edilen şu hadis: Behzî, Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem ihramlı iken ona bir ceylan hediye etti. Hz. Nebi, Hz. Ebu Bekir'e bunu yol arkadaşları arasında taksim etmesini emretti". Bu hadisi Malik, Sünen sahipleri rivayet etmişler, İbn Huzeyme ve diğer bazıları da sahih olduğunu söylemiştir. [2. Mutlak olarak caizdir] Kufeliler (Hanefîler) ve seleften bir grup bunun mutlak olarak caiz olduğunu söylemişlerdir. [3. Bazı şartlarda caizdir] Alimlerin çoğunluğu ihtilaflı olan bu konuyu şu şekilde uzlaştırmışlardır: "İhramlıya hediye edilen avın kabul edilebileceğine dair hadisler ihramsız olan kişinin kendisi için avlayıp daha sonra ihramlıya hediye ettiği av ile ilgilidir. Bunun reddedildiğine dair hadisler ise ihramsız kişinin ihramlı için avladığı hayvan ile ilgilidir". Bu görüşte olanlar şöyle demişlerdir: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in Sa'b adlı sahabî'nin hediyesini kabul etmeyişi ve ihramlı olduğunu söylemesinin sebebi şudur: Bir av, kişi için yapıldığında onun ondan yemesi haram olmaz. Ancak ihramlıya haram olur. Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem bu sözü ile aslî haramlık sebebini zikretmiş, bunun dışındakiler! zikretmemiştir. Bu, başka sebebin olmadığını göstermez. Diğer hadislerde bu açıklanmıştır. Bu hadis bir sebebe bağlı olarak hediyeyi reddetmenin caiz olduğunu gösterir. Buhari bu hadisi başka bir yerde "Bir sebebe bağlı olarak hediyeyi reddetmek' başlığı altında yer vermiştir. Yine bu hadiste, hediye veren kimsenin gönlünü hoş tutmak için hediyeyi reddetme sebebini açıklama vardır. Hibe ancak hibe edilenin kabul etmesi ile onun mülküne girer. SONRAKİ
Narrated `Abdullah bin `Abbas:From As-Sa'b bin Jath-thama Al-Laithi that the latter presented an onager to Allah's Messenger (ﷺ) while he was at Al-Abwa' or at Waddan, and he refused it. On noticing the signs of some unpleasant feeling of disappointment on his (As-Sab's) face, the Prophet (ﷺ) said to him, "I have only returned it because I am Muhrim