حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ قَزَعَةَ، مَوْلَى زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ ـ وَقَدْ غَزَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثِنْتَىْ عَشْرَةَ ـ غَزْوَةً ـ قَالَ أَرْبَعٌ سَمِعْتُهُنَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَوْ قَالَ يُحَدِّثُهُنَّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ـ فَأَعْجَبْنَنِي وَآنَقْنَنِي " أَنْ لاَ تُسَافِرَ امْرَأَةٌ مَسِيرَةَ يَوْمَيْنِ لَيْسَ مَعَهَا زَوْجُهَا أَوْ ذُو مَحْرَمٍ، وَلاَ صَوْمَ يَوْمَيْنِ الْفِطْرِ وَالأَضْحَى، وَلاَ صَلاَةَ بَعْدَ صَلاَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ، وَبَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ، وَلاَ تُشَدُّ الرِّحَالُ إِلاَّ إِلَى ثَلاَثَةِ مَسَاجِدَ مَسْجِدِ الْحَرَامِ، وَمَسْجِدِي، وَمَسْجِدِ الأَقْصَى ".
Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem ile birlikte on iki savaşa katılan Ebu Saîd şöyle dedi: Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem'den işittiğim şu dört şey çok hoşuma gider: 1- Bir kadın, yanında kocası veya mahremi bulunmaksızın iki günlük yolculuğa çıkamaz. 2- İki günde; Ramazan bayramı ve kurban bayramında oruç tutulmaz. 3- İki namazdan sonra namaz yoktur: İkindiden sonra güneş batıncaya kadar, sabahtan sonra güneş doğuncaya kadar. 4- Yalnızca üç mescide gitmek için yolculuk yapılabilir: Mescid-i haram, benim mescidim (Mescid-i nebevi) ve Mescid-i aksa. AÇIKLAMA: Bu konuda, kadınların haccı için erkeklerden farklı bir şeyin şart olup olmadığı meselesi ele alınmaktadır. Kadın, Yanında Kocası veya Mahremi Olmaksızın Hacca Gidebilir Mi? a- Ahmed İbn Hanbel, bu hadîsin genel İfadesini esas alarak şöyle demiştir: Kadının kocası veya mahremi yoksa ona hac ibadeti gerekli olmaz. Ahmed'den meşhur olan görüş budur. b- Ahmed bin Hanbel'den gelen diğer bir rivayet de imam Malik'in görüşünü paylaşır. Bu görüşe göre kadın farz hac dışındaki yolculuklara yanında kocası veya mahremi olmadan çıkamaz. Bu görüşte olanlar "farz hac yolculuğu, icma ile yasağın kapsamından çıkarılmıştır" demişlerdir. Bağavî şöyle der: Alimler, farz hac dışında kadının yanında kocası veya mahremi bulunmaksızın yolculuk yapamayacağı konusunda icma etmişlerdir. Ancak bir kadın darülharb'te Müslüman olur veya esir iken kurtulursa o İslam ülkesine yolculuk yapabilir. c- Şafiîlerde meşhur olan görüşe göre kadının hacca gidebilmesi için yanında kocasını veya mahreminin yahut güvenilir kadınların bulunması gerekir. Şafiîlerdeki bir görüşe göre de tek bir güvenilir kadının bulunması yeterlidir. Bunların tümü farz olan hac ve umre ile ilgili görüşlerdir. Kaffat ise bunu tüm yolculuklara uygulamıştır. Ruyanî bu görüşü güzel bulmakla birlikte nassa aykırı olduğunu söylemiştir. Alimlere göre mahrem, mubah bir sebep ile, evlenilmesi ebediyen haram olan kimsedir. "Ebediyen" kaydı ile baldız ve kişinin hanımının teyze ve halası dışarıda bırakılmıştır, "mubah" kaydı ile de şüphe ile ilişkide bulunulan kadının annesi ve kızı dışarıda bırakılmıştır. Bu hadis, yabancı kadın ile yalnız olarak kalmanın haram olduğunu gösterir ki bu konuda icma vardır. Ancak mahrem dışındaki güvenilir kadınlar vb. kimselerin bu konuda mahrem yerine geçip geçmeyeceği konusunda ihtilaf vardır. Sahih olan, töhmetin zayıf olması sebebiyle bunun caiz olmasıdır. Bazı alimler hadisten ilk anda anlaşılan manayı esas alarak, kadının hac yolculuğu sırasında yanında başkasının bulunmaması halinde kocasının onunla gitmesinin farz olduğunu söylemişlerdir. Ahmed İbn Hanbel bu görüştedir. Şafiîler'in bir görüşü böyledir. Şafiîlerdeki meşhur görüşe göre ise kocanın bunu yapması gerekli değildir. Nitekim hasta kimsenin velisi onun adına ücret almadan hac yapmaktan kaçınsa ücret gerekli olur. Çünkü ücret de hacca yol bulabilme kapsamında olduğundan yolculuk masrafları gibi haccın haklarındandır. Bu hadis, kocanın hanımının farz hac yapmasına engel olamayacağına delil getirilmiştir. Ahmed İbn Hanbel bu görüştedir. Şafiîlerin bir görüşü de böyledir. Daha sahih olan görüşe göre İse, haccın ertelenebilir bir ibadet olması sebebiyle kocanın hanımını engelleme hakkı vardır. SONRAKİ
Narrated Qaza'a the slave of Ziyad:Abu Sa`id who participated in twelve Ghazawat with the Prophet (ﷺ) said, "I heard four things from Allah's Messenger (ﷺ) (or I narrate them from the Prophet (ﷺ) ) which won my admiration and appreciation. They are: -1. "No lady should travel without her husband or without a Dhu-Mahram for a two-days' journey. -2. No fasting is permissible on two days of `Id-ul-Fitr, and `Id-al-Adha. -3. No prayer (may be offered) after two prayers: after the `Asr prayer till the sun set and after the morning prayer till the sun rises. -4. Not to travel (for visiting) except for three mosques: Masjid-al-Haram (in Mecca), my Mosque (in Medina), and Masjid-al-Aqsa (in Jerusalem)